Een winst-en-verliesrekening en balans volgens de internationale IBCS-standaard: vaste kleuren, vaste notatie en afwijkingen die direct opvallen. Geen uitleg nodig bij elke grafiek, wel sneller het gesprek over wat de cijfers betekenen.
In veel bedrijven ziet de maandrapportage er elke keer net anders uit. Het budget is de ene keer blauw en de andere keer oranje, omzet staat soms links en soms rechts, en rood betekent in de ene grafiek ‘slecht’ en in de andere gewoon ‘kosten’. Wie de rapportage leest, is eerst bezig met ontcijferen in plaats van met sturen.
Het gevolg: het overleg gaat over de vorm in plaats van over de inhoud. En de vraag die er echt toe doet, waarom het resultaat afwijkt van vorig jaar of van het budget, komt pas aan het eind aan bod.
IBCS staat voor International Business Communication Standards. Het is een openbare standaard die vastlegt hoe je rapportages, dashboards en presentaties eenduidig opbouwt. Zoals een bouwtekening overal op dezelfde manier wordt gelezen, zo lees je een IBCS-rapportage ook overal op dezelfde manier.
Werkelijk (AC) is donkergrijs, vorig jaar (PY) lichtgrijs en budget (BU) een open vlak. Altijd en overal.
Groen is gunstig, rood is ongunstig. Ook bij kosten: hogere kosten zijn rood, niet groen.
Geen 3D, geen taartdiagrammen, geen versiering. Meer informatie per pagina, minder ruis.
Lees je liever de achtergrond? In het artikel IBCS: financiële rapportages die iedereen hetzelfde leest ga ik dieper in op de regels en waarom ze werken.
Hieronder staat een werkend voorbeeld voor een fictief installatiebedrijf. Kies een periode en eenheid en klik op een regel in de winst-en-verliesrekening om de onderliggende grootboekrekeningen te zien. Klik daarna op een rekening: je ziet de kostenplaatsen en boekingen, en per boeking het boekstuk en de factuur. Alle cijfers en facturen zijn verzonnen.
Werkt het voorbeeld niet goed op je telefoon? Open het op volledig scherm →
De template brengt resultaat en balans samen in één overzicht, met steeds dezelfde drie vergelijkingen: werkelijk, vorig jaar en budget.
Met een goed datamodel als basis staat je eigen rapportage er in één dag.
Ik koppel je boekhouding, bijvoorbeeld Exact Online of Twinfield, en zet het rekeningschema om naar de indeling van de W&V en balans.
Budget, eigen kerncijfers en indelingen (zoals disciplines of vestigingen) worden toegevoegd. De IBCS-notatie blijft overal gelijk.
Je rapportage ververst automatisch. Jij en je team lezen hem elke maand op dezelfde manier, in Power BI of als webrapport.
Is je administratie ingericht volgens het Referentie Grootboekschema (RGS)? Dan sluit de rapportage daar goed op aan. RGS geeft elke grootboekrekening een vaste code met een vaste betekenis, los van je eigen rekeningnummer of je boekhoudpakket. Exact Online, Twinfield, AFAS, SnelStart en e-Boekhouden ondersteunen het allemaal.
De koppeling is eenvoudig: elke grootboekrekening heeft een RGS-code, de RGS-code bepaalt op welke regel van de W&V of balans het bedrag komt, en die regel toon je volgens IBCS. Kort gezegd: RGS bepaalt wat een cijfer betekent, IBCS hoe je het laat zien.
4200 Leasekosten bussen, zoals in je eigen rekeningschema.
WBedAutOpa: operationele leasing van auto's en andere vervoermiddelen.
Wagenparkkosten, via de bovenliggende RGS-code voor vervoerskosten.
Werkelijk, vorig jaar en budget, de afwijking in groen of rood en een plek in de resultaatbrug.
Omdat dezelfde RGS-codes ook je jaarrekening en de kredietrapportage aan de bank vullen, sluiten je interne en externe cijfers vanzelf op elkaar aan. Eigen indelingen, zoals omzet per discipline of per project, blijven gewoon mogelijk naast RGS. In het artikel over IBCS lees je hoe RGS, SBR en XBRL zich tot IBCS verhouden.
Voor accountantskantoren is IBCS extra interessant. Je maakt periodieke rapportages voor tientallen klanten, en elke klant moet ze snel kunnen lezen. Met één IBCS-template levert dat zes voordelen op:
Het datamodel bouw ik één keer per boekhoudpakket, en met RGS zelfs één keer voor alle pakketten. Daarna staat de rapportage voor een nieuwe klant er in één dag. In het artikel over IBCS lees je meer over wat dit voor een kantoor betekent.
Dit voorbeelddashboard is met behulp van AI gemaakt. Ik heb de financiële logica, de indeling van de W&V en balans en de IBCS-regels vastgelegd. AI heeft daarop de code gebouwd, en ik heb het resultaat gecontroleerd en bijgestuurd.
Dat laat zien wat AI in de praktijk oplevert: een werkend resultaat in een fractie van de tijd, mits er iemand naast staat die weet hoe het hoort. Diezelfde aanpak gebruik ik ook bij klanten.
AI is zo goed als de data waarop het bouwt. Als het rekeningschema niet goed is ingedeeld, de koppeling tussen grootboek, periodes en budget niet klopt of definities per rapport verschillen, dan bouwt AI net zo snel een rapportage met de verkeerde cijfers. Daarom begin ik altijd bij het datamodel: één plek waar de indeling van W&V en balans, de periodes en de definities van kerncijfers eenduidig zijn vastgelegd.
Staat dat datamodel, dan is een rapportage als deze in één dag te bouwen. Geen traject van weken, maar binnen een dag een werkende rapportage op je eigen cijfers.
Stuur een bericht en ik reageer binnen één werkdag. Geen verplichtingen, wel eerlijk advies. Gevestigd in Limburg, landelijk inzetbaar.
Liever mailen? domien.parren@dppower.nl · LinkedIn